XML entegrasyonu: tedarikçi XML'ini mağazaya ve pazaryerine bağlamak

Tedarikçinizin ürün listesi çoğu zaman tek bir bağlantının arkasında durur: içinde ürün adı, fiyatı, stoğu, görselleri ve varyantları olan bir XML dosyası. XML entegrasyonu, bu dosyayı mağazanıza bağlayıp ürünleri tek tek elle girmeden kataloğa almak ve stoğu aynı dosyadan takip etmektir. Bayilik alan, toptancıdan çekip satan ya da ürün verisini kendi ön muhasebesinden üreten her satıcı er geç bu ihtiyaçla karşılaşır.

Bu yazı, bir tedarikçi feed'ini bağlarken verdiğiniz kararları sırayla ele alıyor: format seçimi, kâr marjı, depo, ürün durumu, ürün seçimi. Ardından işin asıl kritik kısmına geçiyor — bağlandıktan sonra neyin otomatik güncellendiği, neyin sizde kaldığı ve aynı ürünleri pazaryerine gönderirken nelerin eksik çıktığı. Ekranlar ve video mubido panelinden; video sessizdir, adımları videonun altına yazılı olarak da koyduk.

XML entegrasyonu nedir, nasıl çalışır?

XML, verinin etiketlerle işaretlendiği, insanın da makinenin de okuyabildiği bir metin biçimidir (W3C standardı). E-ticarette karşınıza çıkan hâli genelde bir ürün feed'idir: her ürün için stok kodu, ad, açıklama, fiyat, stok adedi, görsel adresleri, kategori ve varyant bilgisi taşıyan uzun bir liste.

Entegrasyon dediğimiz şey dört işten ibarettir: feed adresini kaydetmek, dosyanın biçimini tanımak, alanları mağazanın kendi alanlarına oturtmak ve dosyayı belirli aralıklarla yeniden okumak. Zorluk üçüncü adımda çıkar, çünkü herkesin uyduğu tek bir XML biçimi yoktur. En yakın ortak zemin, Google'ın alışveriş feed'i için tanımladığı alan setidir; alan adlarının ne anlama geldiğini Google'ın ürün veri özelliği dokümanı ayrıntılı anlatır. Bir tedarikçi bu sete yakın yayın yapıyorsa işiniz kolaydır; kendi icadı bir şema kullanıyorsa o şemayı tanıyan bir okuyucu gerekir.

mubido tarafında bunun karşılığı format adaptörleridir: kaynak eklerken bir liste açılır ve tedarikçinin biçimini seçersiniz. Bugün panelde dokuz hazır format var — Google standardına uygun RSS feed'leri, yaygın bayi XML düzenleri, kimi altyapıların ürün/kategori/görseli ayrı dosyalarda yayınlayan çok dosyalı biçimleri ve kimlik doğrulaması isteyen bir ürün API'si. Bunlardan biri ayrı bir kipte çalışır: tedarikçinin yayınlanmış bir feed'i hiç yoksa, site haritası ve sayfa içindeki yapısal veriden ürün toplar. Bu tarama kipi bir koşuda en fazla 2.000 ürün ve 15 dakikayla sınırlıdır — yani gerçek bir XML'in yerini tutmaz, ürün listesi vermeyen tedarikçi için acil çözümdür.

Hangi durumda XML entegrasyonu işinizi görür?

XML her mağazanın ihtiyacı değildir. Şu durumlardan birindeyseniz işinizi görür:

• Stok sizde değil. Bayilik aldığınız ya da toptancıdan çekip sattığınız üründe stoğun gerçeği tedarikçidedir; elle takip etmek birkaç hafta içinde satılan-ama-olmayan ürünle biter.
• Ürün sayısı elle girilemeyecek kadar çok. Yüzlerce kalemi görsel görsel yüklemek, tek seferlik bir iş gibi görünse de her fiyat değişiminde tekrar eden bir işe dönüşür.
• Aynı katalogla birden çok kanal besliyorsunuz. Kendi mağazanız ve pazaryeri ilanlarınız tek bir ürün kaydından beslenmiyorsa, aradaki fark her gün büyür.
• Ürün verisi başka bir sistemde üretiliyor. Ön muhasebe, ERP ya da toptan satış paneliniz ürün listesini zaten yayımlıyorsa, mağaza o listeyi okumalıdır.

Buna karşılık şu iki durumda XML tek başına yetmez: tedarikçi feed'i günde yalnız bir kez güncelleniyorsa hızlı tükenen üründe stok gerçeğin gerisinde kalır; feed'deki görsel ve açıklamalar zayıfsa mağazanız da zayıf olur, dahası pazaryerleri bu ürünleri sık sık reddeder. İkisinin de çözümü entegrasyonu kurmamak değil, hangi ürünü aldığınızı seçmektir.

Tedarikçi XML'ini mağazaya bağlamanın altı adımı

1. Kaynağı ekleyin. Panelde Katalog → XML Ürün Kaynakları → Kaynak Ekle. Feed adresini, varsa api_key parametresiyle birlikte yapıştırırsınız; adres şifrelenerek saklanır, ekranda bir daha açık görünmez.
2. Formatı seçin. Tedarikçinin XML biçimi. Yanlış format seçilirse liste ya boş gelir ya da alanlar birbirine karışır; ilk çekimde ürün sayısı sıfırsa bakılacak ilk yer burasıdır.
3. Kâr marjını ve depoyu belirleyin. Marj, feed'deki fiyatın üstüne oran olarak biner; sıfır bırakırsanız feed fiyatı aynen alınır. Stok, seçtiğiniz depoya yazılır — birden çok deponuz varsa doğru depoyu baştan seçin (bkz. stok ve depo yönetimi).
4. Ürün durumunu seçin. Taslak derseniz ürünler mağazada görünmeden gelir, inceleyip beğendiklerinizi yayınlarsınız. Yayında derseniz aktarıldığı anda satıştadır. İlk kurulumda taslak seçin; feed'i tanımadan yayınlamak, kataloğunuzu tedarikçinin editörüne teslim etmek demektir.
5. Feed'i çekin ve ürünleri seçin. Liste ekrana gelir; bu aşamada hiçbir ürün henüz mağazada değildir. Arayıp filtreleyerek istediklerinizi işaretlersiniz. İstemediğiniz kategoriyi tamamen hariç tutabilirsiniz: bir ürünün bütün kategorileri hariç listesindeyse o ürün hiç alınmaz, bir kategorisi serbestse ürün gelir ama hariç tuttuğunuz kategoriye bağlanmaz.
6. İçe aktarın. Seçtikleriniz gerçek ürüne dönüşür: görseller tedarikçiden indirilip mağazanın kendi depolamasına kopyalanır, varyantlar stok koduyla yazılır, satış fiyatı marjla hesaplanır. Ürün başına birkaç saniye sürer, çünkü asıl zamanı görsel indirme alır.

Aşağıdaki kayıt bu altı adımın tamamını panelde gösteriyor: örnek bir bayi feed'i bağlanıyor, 48 ürün ve 256 beden varyantı listeleniyor, aramayla seçilen dört ürün görselleri ve bedenleriyle kataloğa alınıyor. Kayıt sessizdir; içe aktarma beklemesi videoda belirtildiği gibi altı kat hızlandırılmıştır. Aynı kaydın anlatımlı sürümü panel demoları sayfasında duruyor.

Videodaki adımlar:

1. Katalog → XML Ürün Kaynakları → Kaynak Ekle; kaynağa bir ad verilir.
2. Feed adresi yapıştırılır, tedarikçinin biçimine uyan format seçilir.
3. Kâr marjı girilir (videoda %40), ürün durumu Taslak yapılır.
4. Oluştur & Feed Çek: feed okunur, 48 ürün ve 256 beden varyantı listelenir; aynı modelin bedenleri tek ürün altında gruplanır.
5. Listede arama yapılır, "Filtreye uyanları seç" ile yalnız listelenen ürünler işaretlenir.
6. Seçilenleri İçe Aktar: durum sütunu tek tek "İçe aktarıldı"ya döner; ürünler görselleri, bedenleri ve hesaplanmış fiyatlarıyla katalogdadır.

Fiyat: kâr marjı feed fiyatının üstüne nasıl biner?

Hesap basittir: satış fiyatı = feed fiyatı × (1 + kâr marjı), iki ondalığa yuvarlanır. Feed'de 100 TL yazan bir ürün %40 marjla kataloğa 140 TL olarak girer. Marjı sıfır bırakırsanız feed fiyatı olduğu gibi alınır — kendi ERP'sinden satış fiyatı besleyen mağazaların kullandığı ayar budur.

İki noktaya dikkat edin. Birincisi KDV: bayi feed'lerinin bir kısmı KDV hariç, bir kısmı KDV dahil fiyat yayınlar ve bu bilgi dosyanın içinde her zaman yazmaz. Marjı belirlemeden önce tedarikçiye sormak, sonradan bütün kataloğu düzeltmekten ucuzdur. İkincisi, marj yalnızca içe aktarma anında uygulanır. Ürün kataloğa girdikten sonra fiyat sizindir: kampanya yapar, indirim tanımlar, tek tek düzeltirsiniz. Bu bilinçli bir sınır; gerekçesini bir sonraki bölümde anlatıyoruz.

Stok senkronu: XML bağlıyken ne otomatik güncellenir?

Kaynağı eklerken otomatik senkronu açık bıraktıysanız mubido feed'i altı saatte bir yeniden okur ve içeri alınmış ürünlerin depo stoğunu tazeler. Buradaki kritik ayrıntı, senkronun mağazada bitmemesi: stoğu değişen varyantlar ayrıca bağlı pazaryeri ilanlarına gönderilir. Tedarikçide tükenen bir ürünün pazaryerinde satılmaya devam etmesi, mağaza puanını düşüren ve ilan kapattıran bir hatadır; zinciri kapatan şey bu ikinci adımdır. Çok kanallı stok kurgusunu stok yönetimi sayfasında ayrıca anlatıyoruz.

Senkronun yapmadığı şeyler en az yaptıkları kadar önemli. Fiyat bu turda yazılmaz: yazılsaydı mağazanın elle girdiği fiyatı ve tanımladığı kampanya indirimini her turda ezerdi; bu yüzden fiyat yazımı içe aktarma anıyla sınırlıdır. Senkron ayrıca yeni ürün yaratmaz — feed'e sonradan eklenen ürünleri görmek için listeyi yeniden çekip seçmeniz gerekir. Feed'den kaybolan ürünü de silmez; görsel, açıklama ve kategori ilk aktarımdaki hâliyle kalır. Son olarak, bir varyantta stok takibini kapattıysanız (özel üretim, ölçüye göre satış gibi) o varyantın stoğu senkron turunda ezilmez.

XML'den gelen ürünü pazaryerine göndermek

Ürünün kataloğa girmesi, pazaryerinde satılabilir olduğu anlamına gelmez. Her kanalın kendi zorunlulukları vardır ve XML'den gelen veri bunları nadiren eksiksiz taşır. Gönderimden önce tamamlanması gereken üç şey var:

• Barkod. Feed'de barkod varsa aktarım sırasında ürüne yazılır. Aynı barkod mağazanızda başka bir varyantta duruyorsa çakışmayı önlemek için boş bırakılır; feed'de hiç yoksa zaten boş gelir. Pazaryerlerinin çoğu barkod ister, bazı kategorilerde zorunludur — eksikleri barkod oluşturma aracıyla tamamlayabilir, stok kodu ile barkod arasındaki farkı SKU yazımızda bulabilirsiniz.
• Kategori eşlemesi. Feed'in kategorisi sizin kategorinizle eşlenmemişse mubido ürünü kaybetmemek için kategoriyi isminden açar. Bunu kontrolsüz bırakırsanız kategori ağacınız birkaç aktarım sonra tedarikçinin ağacına döner. Kaynak ekranındaki Kategori Eşle adımıyla önceden eşleyin; ayrıntısı kategori ve marka eşleştirme sayfasında.
• Marka ve kategoriye özel alanlar. Pazaryerleri kategoriye göre zorunlu özellik ister (renk, beden, malzeme, garanti süresi gibi). mubido gönderimden önce doğrulama yapar: zorunlu alan eksikse gönderim durur ve eksik alan listelenir, düzeltilebilir sorunlar ise uyarı olarak geçer.

Pratik sıralama şudur: önce feed'den seçtiğiniz ürünleri taslak olarak alın, kategori ve marka eşlemesini yapın, barkodu tamamlayın, ardından kanala gönderin. Bu sırayı atlayıp doğrudan göndermeye çalışmak, en çok vakit kaybettiren yoldur. Hangi kanalların bağlanabildiğini pazaryeri entegrasyonu sayfasında görebilirsiniz.

XML entegrasyonunda sık yapılan altı hata

• Feed'in tamamını almak. Tedarikçinin kataloğu sizin kataloğunuz değildir. İlgilenmediğiniz kategoriyi hariç tutmak, sonradan yüzlerce ürün silmekten kolaydır.
• İlk kurulumda "Yayında" seçmek. Ürün adları, açıklamalar ve görseller beklediğiniz gibi gelmeyebilir; taslakla başlayıp gördükten sonra yayınlamak bir dakikalık farktır.
• Kategori eşlemesini sonraya bırakmak. Otomatik açılan kategoriler kataloğun düzenini bozar ve menüye yansır.
• Marjı KDV'yi bilmeden belirlemek. KDV hariç feed'e KDV dahil sandığınız marjı uygularsanız kârsız satış yaparsınız.
• Stok senkronunu fiyat senkronu sanmak. Tedarikçi zam yaptığında fiyatınız kendiliğinden değişmez; fiyat kontrolü sizdedir.
• Stok kodu çakışmalarını görmezden gelmek. Aynı stok kodu iki varyanta yazılamaz. Kaynak her varyanta aynı kodu veriyorsa mubido ürün kodu ile varyant kodunu birleştirip benzersiz hâle getirir; yine de çakışan kalemler aktarılamaz ve listenin "Hatalı" sekmesinde birikir. Kurulumdan sonra o sekmeye bakmak, sessizce eksik kalan ürünleri yakalamanın en hızlı yoludur.

Bir de teknik bir sınır var: tek parça hâlinde indirilen feed'ler için indirme süresi ve dosya boyutu sınırlıdır (doksan saniye, doksan altı megabayt). Çok büyük kataloglarda tedarikçiden sayfalı yayın istemek, tek dev dosyayla uğraşmaktan sağlıklıdır.

Sıkça sorulan sorular

XML entegrasyonu nedir?

Tedarikçinizin ürün listesini yayınladığı XML dosyasını mağazanızın okuyup ürüne çevirmesidir. Ürünler görselleri ve varyantlarıyla kataloğa girer, satış fiyatı belirlediğiniz kâr marjıyla hesaplanır, stok belirli aralıklarla aynı dosyadan tazelenir.

Tedarikçi XML'indeki bütün ürünleri almak zorunda mıyım?

Hayır. Feed çekildiğinde ürünler yalnız listelenir, hiçbiri mağazaya girmez. Arayıp filtreleyerek istediklerinizi seçersiniz. İstemediğiniz kategoriyi tamamen hariç tutabilirsiniz; bütün kategorileri hariç tutulmuş bir ürün hiç alınmaz.

XML'den gelen ürünlerin stoğu ne sıklıkla güncelleniyor?

Otomatik senkron açıksa altı saatte bir. Feed yeniden okunur, içeri alınmış ürünlerin depo stoğu tazelenir ve stoğu değişen varyantlar bağlı pazaryeri ilanlarına gönderilir. Fiyat bu tura dahil değildir; satış fiyatı içe aktarma anında bir kez hesaplanır, sonrasında sizde kalır.

XML'i olmayan bir tedarikçiden ürün alınabilir mi?

Sınırlı biçimde. Tedarikçinin sitesini site haritası ve sayfa içindeki yapısal veri üzerinden tarayan bir kip var; bir koşuda en fazla 2.000 ürün ve 15 dakikayla sınırlıdır. Düzenli çalışan bir kurulum için tedarikçiden gerçek bir ürün feed'i istemek her zaman daha sağlıklıdır.

İçe aktardığım ürünü doğrudan pazaryerine gönderebilir miyim?

Genellikle hayır. Pazaryerleri kategori ve marka eşlemesi, kategoriye özel zorunlu özellikler ve çoğunlukla barkod ister. Bunlar tamamlanmadan gönderim doğrulamadan geçmez; eksik alanlar gönderim öncesinde listelenir.