Kargo Ücreti Hesaplama: Desi Kademesi ve Anlaşma Tarifesi Nasıl Okunur

Ay başında kargo faturası geliyor ve sipariş sayısına böldüğünüzde çıkan rakam, fiyat listenizi kurarken varsaydığınız tutardan yüksek. Ürün değişmemiş, sipariş sayısı beklenen aralıkta; ama gönderi başına maliyet kaymış.

Sebep neredeyse her zaman aynı üç yerde: kademe mantığını yanlış okumak, tarifedeki ek kalemleri hesaba katmamak ve kargo bedelini satış fiyatına yanlış yöntemle yansıtmak. Bu yazıda kargo ücretinin nasıl hesaplandığını, anlaşmalı tarifenin nasıl okunacağını ve bu maliyeti fiyata nasıl geçireceğinizi anlatıyoruz. Gönderilerinizin desisini desi hesaplama aracıyla ölçebilirsiniz.

Ücret neye göre hesaplanır: desi mi, kilo mu?

Kargo firmaları her gönderi için iki değeri ölçer ve büyük olanı faturalar. Sektörde buna "ücretlendirilebilir ağırlık" denir.

• Hacimsel ağırlık (desi): (En × Boy × Yükseklik) ÷ 3000 — ölçüler santimetre, bölen kara kargoda yaygın olarak 3000, hava kargoda 5000 veya 6000.
• Fiili ağırlık: tartıdaki kilogram değeri.

50 × 40 × 30 cm bir koliye 1,2 kiloluk bir mont koyduğunuzda hacimsel ağırlık 20, fiili ağırlık 1,2'dir; fatura 20 üzerinden kesilir. Aynı firmadan 20 × 15 × 10 cm bir koliye 6 kilo vida gönderdiğinizde hacimsel ağırlık 1, fiili ağırlık 6'dır; fatura 6 üzerinden kesilir.

Bu iki ürünü tek bir "ortalama kargo payı" ile fiyatlarsanız birinde para bırakır, diğerinde zarar yazarsınız. Kargo maliyetini kategori ortalamasıyla değil ürün bazında tutmanın sebebi budur.

Kademe mantığı: neden 0,2 desi fark fiyatı değiştirir?

Tarifeler sürekli bir eğri değil, basamaklıdır. 1-2 desi bir fiyat, 3-4 desi başka fiyat, 5-10 desi başka fiyattır. İki sonuç doğurur:

1. Küsurat yukarı yuvarlanır. 10,2 desilik bir koli çoğu tarifede 11 desi olarak faturalanır. Kendi hesabınızla fatura arasındaki farkın en sık sebebi budur.
2. Kademe atlamak orantısız pahalıdır. 2,9 desiden 3,1 desiye çıkmak hacimde yüzde 7 artıştır; fiyatta bu oran çok daha büyük olabilir, çünkü sabit işlem maliyeti payı ilk kademelerde ağırdır.

Somut bir örnek: 3 desi kademesinde gönderi başına 68 TL, 4 desi kademesinde 84 TL ödediğinizi varsayalım. Aradaki 16 TL küçük görünür. Ayda 500 sipariş gönderiyorsanız 8.000 TL, yılda 96.000 TL eder — ve tek bir dolgu malzemesi tercihi yüzünden oluşur. Rakamlar örnektir; kendi kademe farkınızı sözleşmenizden alıp aynı çarpımı yapın.

Pratik kural: en çok satan 10 ürününüzün kaç desi olduğunu ve hangi kademenin hemen altında/üstünde durduğunu bilin. Kademe sınırına yapışmış bir ürün, ambalajda yapılacak küçük bir değişiklikle bir alt basamağa inebilir.

Anlaşmalı tarifede sadece desi fiyatı yoktur

Sözleşmedeki tablo genellikle desi kademelerini gösterir ama fatura o tablodan büyük çıkar. Aradaki farkı doğuran kalemler:

• Yakıt ve hizmet farkı: tarife üstüne oran olarak eklenen dönemsel kalemler.
• Mesafe/bölge farkı: uzak bölge, ada veya kırsal teslimat ek ücreti.
• İade ve teslim edilemeyen gönderi: ürün geri döner, kargo iki kez ödenir, satış gerçekleşmez.
• Adres değişikliği ve yeniden teslim denemesi.
• Kapıda ödeme tahsilat bedeli (bu seçeneği sunuyorsanız).
• Sigorta/değer beyanı yüksek tutarlı gönderilerde.
• KDV: kargo faturasındaki KDV indirim konusudur; kâr hesabında bunu unutan satıcı kendini olduğundan kârsız görür.

Sözleşmeyi imzalarken sorulacak iki soru şudur: "Bu tarifeye hangi kalemler dahil değil?" ve "Aylık gönderi adedim düşerse tarife değişir mi?" İkinci soru özellikle sezonluk satan satıcılar için önemlidir; adet taahhüdüne bağlı tarifeler düşük sezonda yukarı çıkabilir.

Gerçek maliyetinizi bulmanın en sağlam yolu ölçmektir: bir aylık kargo faturasının toplamını o ay gönderilen sipariş sayısına bölün. Çıkan sayı, tarifedeki desi fiyatından yüksek olacaktır ve fiyatlamada kullanmanız gereken sayı odur.

Kargo bedelini satış fiyatına doğru yansıtmak

Satıcıların çoğu kargoyu maliyetin üstüne ekler. Pazaryerinde satıyorsanız bu yöntem eksik fiyat üretir, çünkü komisyon satış fiyatının yüzdesidir: kargoyu fiyata eklediğinizde komisyon da o eklenen tutar üzerinden artar.

Doğrusu bölmektir:

Satış fiyatı = (ürün maliyeti + kargo maliyeti + iade payı + hedef kâr) ÷ (1 − oransal kesinti oranı)

Örnek: ürün maliyeti 180 TL, ortalama kargo 62 TL, satış başına iade payı 9 TL, hedef kâr 70 TL, oransal kesintiler (komisyon + hizmet) toplam %20 olsun.

• Sabit toplam: 180 + 62 + 9 + 70 = 321 TL
• Satış fiyatı: 321 ÷ 0,80 = 401,25 TL

Aynı örneği "ekleyerek" hesaplasaydınız 321 × 1,20 = 385,20 TL bulur ve hedef kârınızın yaklaşık 13 TL'sini her satışta kaybederdiniz. Ayda 400 satışta 5.200 TL, yılda 62.400 TL. Hesabı kendi rakamlarınızla yapmak için komisyon hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.

İade payını unutmayın: iade edilen gönderiden kazanç yoktur ama kargo iki kez ödenir. Bu maliyeti tek siparişe değil, başarıyla tamamlanan tüm siparişlere yayın. 100 siparişin 8'i iade oluyorsa ve iade başına 120 TL kaybediyorsanız, satış başına iade payı 960 ÷ 92 ≈ 10,43 TL'dir.

"Ücretsiz kargo" kimin cebinden çıkar?

Ücretsiz kargo bir maliyet kaldırma değil, maliyeti fiyatın içine gizleme kararıdır. Bedeli yine siz ödersiniz; soru, bunun bilinçli mi yoksa kazara mı yapıldığıdır.

Üç yaygın kurgu:

• Ürün fiyatına gömmek: düşük desili, marjı geniş ürünlerde işe yarar. Yüksek desili üründe fiyatı rekabet dışına iter.
• Sepet alt limiti koymak: "150 TL üzeri ücretsiz kargo" ortalama sepet tutarını yükseltir; limiti kargo maliyetinizin kâr içinde eridiği noktaya göre belirleyin, yuvarlak bir sayıya göre değil.
• Kampanya dönemine sınırlamak: geçici kurgu, kalıcı marj kaybı yaratmaz ama pazaryeri kampanyalarında katkı payının kime yazıldığını sözleşmeden kontrol edin.

Pazaryeri kampanyalarında kargo bedelinin satıcıya yazıldığı durumlar vardır. Kampanyaya girmeden önce hakediş raporunda hangi satırın size düşeceğini netleştirin; kampanya kararı, fiyat kararından ayrı düşünülemez.

Bu hesabı her siparişte elle yapmanın maliyeti

Buraya kadar anlatılan her şey tek ürün için beş dakikalık iştir. Beş yüz üründe, dört kanalda, yılda birkaç kez değişen tarifelerle aynı iş bir tabloya sığmaz. Tarife değiştiğinde 500 satırı kim güncelleyecek? Güncellenmeyen satırlar zarar üretmeye sessizce devam eder.

Sürdürülebilir kurulum şudur: ürün ölçüsü ve ağırlığı ürün kartının bir alanıdır, sipariş kaydında gerçekleşen kargo bedeli tutulur, kanal bazlı fiyat ayrı tanımlanabilir ve kârlılık raporu tahminle değil gerçekleşen veriyle hesaplanır. Mubido'da sipariş, kargo ve fatura kayıtları aynı panelde durduğu için gönderi başına gerçek maliyetinizi kanal kanal görürsünüz.

Kargo ve fatura akışını fatura ve kargo sayfamızda, sipariş kuyruğunun panelde nasıl ilerlediğini sipariş yönetimi sayfamızda anlatıyoruz. Mesafeli satışta teslimat süresi ve iade yükümlülükleriniz için Ticaret Bakanlığı'nın e-ticaret bilgi platformunu inceleyin (erişim: 24 Ağustos 2026).

Kargo anlaşması yaparken sorulacaklar

Bireysel tarifeyle gönderi yapan bir satıcı, aynı koliyi anlaşmalı tarifeye göre belirgin biçimde pahalıya yollar. Aylık gönderi adediniz düzenli hale geldiği anda anlaşma görüşmesine oturmaya değer. Görüşmede netleştirilecek başlıklar:

• Kademe tablosu ve bölen: hangi desi aralığı hangi fiyat, hacimsel ağırlıkta bölen 3000 mü 4000 mü?
• Adet taahhüdü: tarife aylık adet şartına bağlıysa, düşük sezonda hangi tarifeye düşersiniz?
• İade koşulları: iade gönderisi tam ücret mi, indirimli mi? Teslim edilemeyen gönderi nasıl faturalanır?
• Ek kalemler: yakıt farkı, uzak bölge, adres değişikliği, yeniden teslim, kapıda ödeme tahsilat bedeli.
• Toplama (kurye) hizmeti: depodan alım var mı, hangi saatlerde, ek ücretli mi?
• Hasar ve kayıp tazmini: üst limit nedir, değer beyanı gerekiyor mu?

Pazaryerinde satıyorsanız kanalın kendi anlaşmalı kargo tarifesi de vardır ve çoğu durumda bireysel anlaşmanızdan avantajlıdır. İki tarifeyi aynı ürün üzerinden karşılaştırın: kendi sitenizden çıkan gönderilerde kendi anlaşmanız, pazaryeri siparişlerinde kanalın tarifesi daha uygun olabilir. Kanal bazında farklı kargo maliyeti, kanal bazında farklı fiyat gerektirir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kargo ücreti nasıl hesaplanır?

Firma hacimsel ağırlığı (desi) ve fiili ağırlığı (kilo) ölçer, büyük olanı esas alır ve o değerin düştüğü tarife kademesinden ücretlendirir. Üzerine yakıt/hizmet farkı, bölge farkı gibi kalemler eklenir. Bu yüzden faturadaki tutar, sözleşmedeki desi fiyatından yüksek çıkar.

Kargo faturam neden hesabımdan yüksek geliyor?

Üç sebep sık görülür: küsuratın yukarı yuvarlanması, ölçünün ürün yerine kolinin en geniş noktasından alınması ve tarifeye eklenen yakıt, bölge veya iade kalemleri. Gerçek maliyeti bulmak için aylık toplam kargo faturasını gönderi sayısına bölün.

Kargo bedelini ürün fiyatına nasıl eklemeliyim?

Üstüne eklemek yerine kalan orana bölün: satış fiyatı = (ürün maliyeti + kargo + iade payı + hedef kâr) ÷ (1 − oransal kesinti oranı). Pazaryerinde komisyon satış fiyatı üzerinden hesaplandığı için ekleme yöntemi her seferinde eksik fiyat üretir.

Ücretsiz kargo kârımı ne kadar düşürür?

Kargo bedelini fiyata gömüyorsanız marjınız aynı kalır; gömmüyorsanız tam olarak kargo tutarı kadar düşer. Sepet alt limiti koyacaksanız limiti, kargo maliyetinin kâr içinde eridiği tutara göre belirleyin. Yüksek desili ürünlerde ücretsiz kargo fiyatı rekabet dışına itebilir.

İade maliyetini fiyata nasıl yansıtırım?

İade maliyetini tek siparişe değil, başarıyla tamamlanan tüm siparişlere yayın. 100 siparişin 8'i iade oluyor ve iade başına 120 TL kaybediyorsanız, satış başına iade payı 960 ÷ 92 ≈ 10,43 TL olur ve bu tutar maliyet tarafına yazılır.