Desi Hesaplama Nasıl Yapılır? Kargo Ücretini Baştan Doğru Hesaplayın

Aynı ürünü iki farklı koliye koyup gönderdiğinizde kargo faturası farklı çıkar. Ürün değişmemiştir, ağırlık değişmemiştir; değişen tek şey kolinin kapladığı yerdir. Kargo firmaları aracın hacmini sattığı için ücreti çoğu zaman kilogramla değil desiyle hesaplar.

Bu yazıda desinin ne olduğunu, formülün nasıl uygulandığını, desi ile ağırlıktan hangisinin esas alındığını ve koli seçiminin kâr marjınıza etkisini örneklerle anlatıyoruz. Kendi kolinizin kaç desi olduğunu hemen görmek isterseniz desi hesaplama aracımızı yazının her adımında kullanabilirsiniz.

Desi nedir, neyi ölçer?

Desi, bir gönderinin kapladığı hacmin ağırlık cinsinden karşılığıdır. Kargo aracının deposu sınırlıdır: 30 kilo demir de, 30 kilo yastık da aynı ağırlıktadır ama yastıklar aracın çok daha büyük bir bölümünü doldurur. Firma o alanı sattığı için ücreti hacme çevirerek hesaplar.

Pratikte desi şu soruya cevap verir: "Bu koli, aracın ne kadar yerini işgal ediyor?" Hafif ama hacimli ürünlerde — bebek arabası, yastık, abajur, oyuncak, mobilya parçası — fatura ağırlıktan değil desiden çıkar. Ağır ama küçük ürünlerde — vida kutusu, dökme demir, kitap yığını — tam tersi olur.

Bu yüzden desi, e-ticarette sadece lojistik terimi değil fiyatlama girdisidir. Ürün maliyetinizi bilip desinizi bilmiyorsanız, ürün başına kârınızı da bilmiyorsunuz demektir.

Desi hesaplama formülü: üç ölçü, tek bölen

Türkiye'deki kara kargo firmalarının yaygın uygulaması şudur:

Desi = (En × Boy × Yükseklik) ÷ 3000

Ölçüler santimetre cinsindendir. Bölen firmaya göre değişebilir: kara taşımacılığında yaygın değer 3000'dir, hava kargoda 5000 veya 6000 kullanılır. Sözleşmenizde hangi bölenin yazdığını mutlaka kontrol edin; 3000 yerine 4000 kullanan bir tarifede aynı koli daha az desi eder.

Bir örnek: 40 cm × 30 cm × 25 cm ölçülerinde bir koli hazırladınız.

• Hacim: 40 × 30 × 25 = 30.000 cm³
• Desi: 30.000 ÷ 3000 = 10 desi

Üç kritik ayrıntı var. Birincisi: ölçü ürünün değil kolinin ölçüsüdür. Ürün 8 desi tutuyor olabilir ama etrafına koyduğunuz balonlu naylon ve kutu boşluğu onu 12 desiye çıkarır. İkincisi: koli şişkinse veya kapak taşıyorsa firma en geniş noktadan ölçer. Üçüncüsü: küsurat genellikle yukarı yuvarlanır — 10,2 desi çoğu tarifede 11 desi olarak faturalanır.

Bu üç ayrıntı, tabloda hesapladığınız desi ile faturada gördüğünüz desinin neden tutmadığının en sık sebebidir. Ölçüyü kolinin dış yüzeyinden, en geniş noktadan alın ve sonucu yukarı yuvarlayarak fiyatlayın.

Desi mi, ağırlık mı? Kargo hangisini esas alır?

Kargo firmaları iki değeri de ölçer ve büyük olanı faturalar. Sektörde buna "ücretlendirilebilir ağırlık" denir. Yani hem desi hesabınızı hem tartıyı bilmeniz gerekir.

İki ürünü yan yana koyalım:

• Kışlık mont: koli 50 × 40 × 30 cm = 20 desi, tartı 1,2 kg → 20 üzerinden faturalanır.
• Vida seti: koli 20 × 15 × 10 cm = 1 desi, tartı 6 kg → 6 üzerinden faturalanır.

Montta desiyi, vidada tartıyı ödersiniz. Bu iki ürünü aynı "ortalama kargo bedeli" ile fiyatlarsanız, birinde para bırakır, diğerinde zarar yazarsınız. Kategori bazlı sabit kargo payı, dar marjlı ürünlerde en sık görülen sessiz zarar kalemlerinden biridir.

Pratik kural: hafif ve hacimli üründe desiyi, ağır ve küçük üründe kiloyu takip edin. Kataloğunuzda ikisi de varsa kargo maliyetini ürün ürün tutmak zorundasınız; kategori ortalaması yanıltır.

1 desi, 2 desi, 3 desi ne kadar yer kaplar?

"1 desi ne kadar" sorusu aslında hacim sorusudur: 1 desi = 3.000 cm³. Somutlaştıralım:

• 1 desi — yaklaşık 15 × 10 × 20 cm. Bir çift ayakkabı kutusundan küçük; telefon kılıfı, takı, kozmetik gibi ürünler bu bandda.
• 2 desi — 6.000 cm³, kabaca 20 × 15 × 20 cm. Küçük bir ayakkabı kutusu.
• 3 desi — 9.000 cm³, kabaca 30 × 20 × 15 cm. Standart bir tişört kolisi.
• 10 desi — 30.000 cm³, kabaca 40 × 30 × 25 cm. Küçük ev aleti, mont, iki üç parça tekstil.
• 20 desi — 60.000 cm³, kabaca 50 × 40 × 30 cm. Küçük mobilya parçası, büyük oyuncak.

Tarifeler kademe kademe ilerler ve kademe atlamak orantısız pahalıdır. 3 desiden 4 desiye çıkmak yüzde 33 hacim artışıdır ama fiyat farkı çoğu tarifede bundan yüksektir; çünkü ilk kademelerde sabit işlem maliyeti payı büyüktür. Marjı dar üründe bir kademe, kârın tamamını götürebilir.

Bu yüzden 2,9 desilik bir gönderiyi 3,1 desiye çıkaran bir dolgu malzemesi, ambalaj tasarrufu değil maliyet artışıdır.

Koli seçimi: bir kademe düşürmenin yıllık karşılığı

Desiyi düşürmenin en kolay yolu ürünü değiştirmek değil, ambalajı sıkılaştırmaktır. Aynı ürün için üç yaygın hata şudur:

1. Tek boy koli kullanmak. Depoda tek ölçü koli tutmak sipariş toplamayı hızlandırır ama küçük ürünleri sürekli fazla desiyle gönderir. En çok satan 5 ürününüz için ölçüye yakın 2-3 farklı koli boyu tutmak çoğu zaman kendini ilk ayda amorti eder.
2. Boşluğu dolguyla şişirmek. Dolgu kırılma riskini azaltır ama koliyi bir kademe yukarı taşıyorsa hesabı yeniden yapın: iade riski mi daha pahalı, kademe farkı mı?
3. Ölçüyü ürüne göre almak. Fatura kolinin dış ölçüsüne kesilir. Koli kalınlığı, bant ve kapak payı hesaba girer.

Basit bir hesap: 3 desi yerine 2 desi ile gönderdiğiniz bir üründe kademe farkı sipariş başına 12 TL olsun. Ayda 400 sipariş gönderiyorsanız aylık 4.800 TL, yıllık 57.600 TL eder — ve bu tasarruf her ay kendiliğinden tekrar eder. Rakam örnek; kendi kademe farkınızı sözleşmenizden alıp aynı çarpımı yapın.

Ambalaj kararını verirken yalnız kargo bedelini değil, iade oranınızı da hesaba katın. Zayıf ambalaj kaynaklı hasarlı teslimatlar hem iade kargosu hem yeniden gönderim doğurur; o maliyet kademe farkından büyük olabilir.

Desiyi her siparişte elle hesaplamanın maliyeti

Tek üründe desi hesabı otuz saniyelik iştir. Beş yüz üründe, dört kanalda, yılda birkaç kez değişen kargo tarifeleriyle aynı iş bir Excel dosyasına sığmaz: birileri her tarife değişikliğinde tabloyu güncellemek zorunda kalır ve güncellenmeyen satırlar sessizce zarar üretir.

Doğru kurulum, desi ve ağırlık bilgisinin ürün kartının bir alanı olmasıdır. Ürün bir kez tanımlanır; sipariş hangi kanaldan gelirse gelsin kargo etiketi doğru desiyle basılır, kargo maliyeti sipariş kaydında görünür ve kârlılık raporu tahminle değil gerçek veriyle hesaplanır. Mubido'da ürün ölçüleri ile kargo ve fatura akışı aynı panelde durduğu için bu hesap ürün ürün değil, kanal kanal izlenebilir.

Kargo ve fatura tarafının panelde nasıl işlediğini fatura ve kargo sayfamızda, kargo etiketi basma adımlarını sipariş ve kargo etiketi yardım sayfamızda anlatıyoruz. Ürün ölçülerini girmeden önce kolilerinizi ölçmek isterseniz desi hesaplama aracı saniyeler içinde sonucu verir.

Kargo bedeli aynı zamanda satış fiyatınızın bir girdisidir; kesintilerin tamamını hesaba katmadan fiyat kurmak istemezsiniz. Kanal kesintileriyle birlikte hesaplamak için komisyon hesaplama aracımıza bakabilirsiniz. Mesafeli satışta teslimat ve iade yükümlülükleriniz için Ticaret Bakanlığı'nın e-ticaret bilgi platformunu inceleyin (erişim: 24 Ağustos 2026).

Sıkça Sorulan Sorular

Desi hesaplama formülü nedir?

En × Boy × Yükseklik (santimetre) çarpımını bölene ayırırsınız. Türkiye'de kara kargoda yaygın bölen 3000'dir, yani 40 × 30 × 25 cm bir koli 30.000 ÷ 3000 = 10 desi eder. Hava kargoda 5000 veya 6000 bölen kullanılabilir; sözleşmenizdeki değeri teyit edin.

1 desi kaç kilo sayılır?

Desi ağırlık değil hacim ölçüsüdür; 1 desi 3.000 cm³ hacme karşılık gelir. Kargo firması desi ile tartıyı karşılaştırır ve büyük olanı faturalar. Bu yüzden hafif hacimli üründe desi, ağır küçük üründe kilo esas alınır.

Desi hesabında ürünün mü kolinin mi ölçüsü alınır?

Kolinin dış ölçüsü alınır. Ürün küçük olsa bile geniş bir koli veya kalın dolgu kullandıysanız fatura o büyük ölçüye göre kesilir. Ölçüyü kolinin en geniş noktasından, bant ve kapak payı dahil alın.

Kargo faturasındaki desi benim hesabımdan neden fazla çıkıyor?

En sık üç sebep: ölçüyü koli yerine üründen almak, küsuratın yukarı yuvarlanması (10,2 desi 11 desi olarak faturalanır) ve şişkin kolinin en geniş noktadan ölçülmesi. Bir ay boyunca gerçek fatura desileri ile kendi hesabınızı karşılaştırıp aradaki sabit farkı fiyatınıza yansıtın.

Ürün başına kargo maliyetini nasıl takip etmeliyim?

Kategori ortalaması yerine ürün bazında tutun. Desi ve ağırlığı ürün kartına yazın, sipariş kaydında gerçekleşen kargo bedelini saklayın ve ayda bir gerçekleşen ile öngörülen arasındaki farkı ölçün. Fark büyüyorsa ya ambalaj ya tarife değişmiştir.