Sanal POS İptal ve İade: Farkı, Süresi, Kısmi İade

Müşteri siparişten vazgeçti, ürün geri geldi ya da yanlış tutar çekildi. Parayı karta geri vermenin iki yolu var: sanal POS iptal ve sanal POS iade. İkisi panelde yan yana durur ama ekstrede, sürede ve kısmi tutarda farklı çalışır.

Bu yazıda farkı, kısmi iadeyi, paranın karta dönüş süresini ve komisyonun ne olduğunu sağlayıcıların kendi sayfalarına dayanarak anlatıyoruz. Kartlı ödemenin genel işleyişi için sanal POS nedir yazımıza bakabilirsiniz.

İptal ile iade farkı: belirleyen gün sonu

Kartla alınan ödeme önce provizyon olarak bekler. Banka gün sonunda işlemleri kapatır ve satış kesinleşir. Ayrım bu ana göre yapılır:

• İptal: Ödemeyle aynı gün, gün sonundan önce yapılır. iyzico’ya göre iptal kart ekstresinde kayıt oluşturmaz; N Kolay da iptal edilen işlemin karta hiç yansımadığını yazar.
• İade: Gün sonundan sonra yapılır. Satış ekstrede kalır, yanına ayrı bir iade kaydı düşer.

Garanti BBVA, satışın gün sonu alınmadan aynı gün iptal edilebileceğini yazar. N Kolay’ın SSS’i de aynı ayrımı yapar; panelinde işlemin tarihine göre “İptal Et” ya da “İade Et” düğmesi çıkar.

VakıfBank’ın Standart API rehberi bir ayrıntı ekler: aynı gün iade de gönderilebilir, ama işlem gün sonuna girip kesinleşir ve ekstrede hem satış hem iade görünür. Rehber bu yüzden aynı gün iptali önerir. Hatayı aynı gün fark ettiyseniz iptal edin, müşterinin ekstresi temiz kalsın.

Kısmi iade: tutarın bir kısmını geri vermek

Sepette üç ürün var, müşteri birini geri gönderdi. Bu durumda tutarın yalnız bir kısmını iade edersiniz. Sağlayıcıların yazdıkları:

• iyzico: iptal kısmi tutarı desteklemez; iade tam ya da kısmi olabilir. Ödeme 365 gün içinde iade edilebilir. Kalan iade edilebilir tutar aşılmadıkça art arda birden fazla iade yapılabilir.
• PayTR: iade servisi siparişin tamamı ya da bir kısmı için çalışır.
• Sipay: iade servisi tam ve kısmi iadeyi destekler; aynı gün işlemlerde iptal de aynı servisle yapılır.
• Akbank: sanal POS sayfasına göre siparişin tamamı ya da bir kısmı Akbank İnternet ve Akbank Mobil’den iade edilebilir.
• N Kolay ve VakıfBank: iade kısmi de olabilir.

Kısmi iadede hangi ürünün geri alındığını ve kalan tutarı siparişe not edin.

Para karta ne zaman döner?

İadeyi siz başlatırsınız; paranın müşterinin kartına geçmesini kartı veren banka tamamlar. Sağlayıcıların yazdığı süreler:

• iyzico yardım merkezi: kredi kartında 1–3 iş günü, banka kartında (debit) 7–14 iş günü.
• N Kolay: bankalara göre değişmekle birlikte ortalama aynı aralıklar.

Müşteriye kesin gün vermeyin; “bankanıza göre değişir” deyip iade tarihini paylaşın. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği’ne göre kartı çıkaran kuruluş, kendisine ulaşan iade tutarını kart limitine tek seferde eklemekle yükümlüdür.

İadenin parası nereden çıkar? N Kolay, iadenin tamamlanması için hesabınızda iade tutarı kadar bakiye gerektiğini yazar; bakiye yetmezse yeni işlemler yeterli bakiyeye ulaşana kadar blokede tutulur. Hakedişin ne zaman hesaba geçtiğini sanal POS valör ve hakediş yazısında anlattık.

İadede komisyon geri verilir mi?

Yalnız sağlayıcının sayfasında yazanı esas alın:

Okuduğumuz Akbank, Garanti BBVA ve VakıfBank sayfalarında iadede komisyonun ne olacağı yazmıyor; sözleşmenize bakın ya da bankanıza sorun. Dövizle satıyorsanız: BKM kılavuzuna göre satış ile iade arasındaki kur farkı itirazlarında sorumluluk işletmededir.

Mesafeli satışta iade yükümlülüğü

İnternetten satış mesafeli sözleşmedir ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği iade için süre koyar:

• Tüketici, malı teslim aldığı günden itibaren 14 gün içinde gerekçe göstermeden cayabilir (madde 9). Bazı mal ve hizmetlerde cayma hakkı yoktur (madde 15).
• Satıcı, iade edilen mal ön bilgilendirmede belirtilen taşıyıcıya teslim edildiği tarihten itibaren 14 gün içinde, varsa teslim masrafları dahil tahsil ettiği tüm ödemeleri iade eder (madde 12).
• Geri ödeme, tüketicinin kullandığı ödeme aracına uygun şekilde, masrafsız ve tek seferde yapılır.

BKM Üye İş Yeri Kılavuzu’na göre iade aynı karta yapılır; EFT ya da havaleyle iade yapılırsa finansal sorumluluk işletmede kalır. İadeyi kabul ettiyseniz işlemi iade belgesindeki tarihten itibaren en geç 1 gün içinde, tarih yoksa hemen yapmalısınız.

İade ile itiraz karışmasın: müşteri bankasına itiraz ettiyse aynı işlem için ayrıca iade başlatmayın, sağlayıcınıza haber verin. Ayrıntısı iade ile ters ibraz farkı bölümünde.

Panelden iade akışı ve muhasebe

İadeyi nereden yaparsanız yapın sıra aynıdır:

1. Siparişi bulun; gün sonuna göre iptal mi iade mi olacağına karar verin.
2. Tam ya da kısmi tutarı girin; kalan tutarı aşmayın.
3. Sağlayıcının yanıtını bekleyin. PayTR, yanlış kurulmuş iade entegrasyonunun hatalı iadeye ve maddi kayba yol açabileceğini yazar. Sipariş, onay gelmeden “iade edildi” sayılmamalı.
4. Siparişi, stoğu ve kargo kaydını eşitleyin. İadeyi sağlayıcının panelinden yaptıysanız mağazadaki siparişi de güncelleyin.
5. Muhasebe tarafında hangi belgeyi düzenleyeceğinizi mali müşavirinize danışın.

Teknik tarafı sanal POS entegrasyonunda iade ve iptal bölümünde anlattık.

Mubido’da iade

Mubido’da iade siparişten başlatılır ve bağlı ödeme sağlayıcınıza iletilir. Sipariş, kargo ve stok kaydı aynı panelde durur; ayrıntılar sipariş yönetimi sayfamızda.

Mubido bir ödeme kuruluşu değildir, para tutmaz. Parayı karta sağlayıcınız ve bankalar geri gönderir; kurallar sağlayıcınızla yaptığınız sözleşmede yazandır. Hazır bağlantıları sanal POS firmaları karşılaştırmasında listeledik; örnek olarak PayTR sanal POS ve Akbank sanal POS yazılarına bakabilirsiniz.