Sanal POS Valör ve Hakediş: Para Hesaba Ne Zaman Geçer?

Kartla satış yaptınız, müşteri ödedi. Para hesabınıza ne zaman geçer? Bu sorunun cevabı sanal POS valör süresidir ve komisyon kadar önemlidir: stok alımını, kira ve maaş ödemesini hangi güne planlayacağınızı belirler.

Bu yazıda valör, bloke ve hakediş kavramlarını, sağlayıcıların kendi sitelerinde yazan ödeme takvimini, hafta sonu kuralını ve nakit akışı planını anlatıyoruz. Komisyonla ilişkisi için sanal POS nedir rehberimizdeki nakit akışını belirleyen üç sayıya bakın.

Valör, bloke ve hakediş ne demek?

• Valör: Ödeme alındıktan sonra paranın size gönderilmesi için beklenen süre. Tami valörü böyle tanımlıyor; iyzico aynı tanımı "blokaj süresi" adıyla veriyor.
• Bloke: Tutarın bu süre boyunca tutulması. Bankalarda "blokeli çalışma" ayrı bir modeldir; VakıfBank'ta tutar bloke süresi sonunda komisyonsuz yatırılıyor.
• Muhasebeleşme: Satışın ödeme döngüsüne girdiği an. iyzico'da pazartesi–pazar satışları pazar 23:59'da muhasebeleşiyor. Akbank ertesi gün modelinde satışların finansallaştıktan sonraki gün hesaba geçtiğini yazıyor.
• Hakediş: Valör dolunca hesabınıza geçen, komisyon ve kesintiler düşülmüş tutar. Satış toplamınız değil, bu tutar yatar.

Kısacası valör "ne zaman", hakediş "ne kadar" sorusunun cevabıdır.

Sağlayıcılara göre sanal POS ödeme takvimi

Tablo, sağlayıcıların kendi sitelerinde yazan ödeme zamanını gösteriyor. Alfabetik sıradadır, sıralama değildir. "Ertesi gün" çoğu zaman bir seçenektir; size hangisinin uygulanacağını teklif belirler.

iyzico'nun üç ifadesinin ayrıntısı iyzico sanal POS, PayTR'ınki PayTR sanal POS yazısında. Mubido'da hazır bağlantısı olan sağlayıcılar sanal POS firmaları karşılaştırmasının son bölümünde.

Kısa valörün bedeli: komisyon ile bloke arasındaki terazi

Valör ile komisyon ters yönde hareket eder. Sağlayıcıların kendi ifadeleri, paranın beklemesi karşılığında komisyonun düştüğünü gösteriyor:

• PayTR uzun valör seçenekleriyle daha uygun komisyonla çalışılabileceğini yazıyor; yayımladığı %2,19 başlangıç oranı da "7 gün valörle".
• Kuveyt Türk 9 günden başlayan bloke karşılığında komisyonsuz teklif veriyor.
• VakıfBank'ın karma modeli, yalnız blokeli ya da yalnız komisyonlu çalışmaya göre daha kısa bloke ve daha düşük komisyon sunuyor.

Ters yön de var: blokedeki parayı erken çekmek ücretlidir. Garanti BBVA bloke çözüm ücretini, azami bloke gününe kalan ortalama gün sayısı çarpı günlük %0,089 (BSMV hariç) olarak yayımlıyor. İş Bankası tarifesinde yurt içi kart için günlük %0,0890 (BSMV hariç) var; Ziraat Bankası "erken bloke çözme" hizmeti sunuyor.

Bloke karşılığı tekliflerin nasıl okunacağını komisyonsuz sanal POS yazımızda anlattık.

Hafta sonu ve resmî tatillerde para yatar mı?

"Ertesi gün" çoğu zaman ertesi iş günü demektir. PayTR hafta sonu ve dini ya da resmî bayramlarda ödeme yapılmadığını, ödemenin tatilden sonraki ilk iş günü aktarıldığını yazıyor.

İş Bankası somut bir örnek veriyor: ertesi gün ödemeli çalışan işyerinin 28 Ekim Çarşamba günkü satışı, resmî tatil olan 29 Ekim Perşembe değil, 30 Ekim Cuma hesaba geçiyor. Banka, hafta sonu ve tatilde aktarım isteyenlerin şubeye başvurabileceğini de yazıyor.

Bloke süresinin sayımı farklı olabilir: VakıfBank bloke süresini hafta sonu ve tatiller dahil takvim günüyle hesaplıyor. Uzun bayram tatillerinden önce ödeme günlerinizi takvime işleyin.

Yeni işletmede bloke neden uzun?

Başlıca sebep ters ibrazdır. iyzico blokaj süresinin en önemli sebebini e-ticarette sık görülen ters ibraz (chargeback) riski olarak açıklıyor; çalıştığı bankaların kriterlerini de ekliyor. Tami de valörün harcama itirazı riskini önlemek için uygulandığını ve riskin büyüklüğüne göre değiştiğini yazıyor.

Müşteri bir harcamaya itiraz ederse tutar sizden geri alınabilir. İşlem geçmişi olmayan işletmede sağlayıcı bu riski bekleyen parayla karşılar. iyzico, blokaj süresinin ilerleyen dönemde hacminize ve sattığınız ürünlere göre kısaltılabileceğini yazıyor.

İtirazı azaltmak için teslim kaydını, faturayı ve müşteri yazışmasını saklayın; ayrıntısı ters ibraz ve bloke bölümünde. Sözleşmede bloke süresinin ne zaman gözden geçirileceğini sorun.

Taksitli satışta para ne zaman gelir?

• PayTR ve Tami taksitli satışın tutarını parça parça değil tek seferde aktardığını yazıyor. PayTR'a göre taksitli işlemin ödeme vadesi çalışma koşullarınıza göre değişebilir.
• Garanti BBVA'da blokeli taksitli işlemde her taksit 40'ar gün sonra ya da tutarın tamamı tek seferde ödeniyor; 6 taksitte tek seferlik ödeme 140 gün sonra.
• Halkbank tarifesinde taksitli işlem blokesi 2 taksitte 60, 12 taksitte 260 gün.
• Kuveyt Türk taksitli işlemlerde bloke gün zorunluluğu olmadığını yazıyor.

Vade farkı ve taksit komisyonu için sanal POS taksit yazımıza bakın.

Nakit akışını planlamak: tedarikçi vadesi ile valörü eşleştirin

Valör tek başına iyi ya da kötü değildir; tedarikçinize ne zaman ödediğinizle anlam kazanır. Tedarikçi ödemesi hakedişten önce düşüyorsa aradaki günleri kendi kasanızdan ya da krediyle finanse edersiniz. Hakediş önce geliyorsa uzun valör size pahalıya gelmeyebilir.

1. Her sağlayıcının ödeme gününü, hafta sonu ve tatil kuralını yazılı alın.
2. Tedarikçi, kira ve maaş ödeme günlerinizi aynı takvime koyun.
3. Hakedişin geldiği gün ile ödemenin çıktığı gün arasındaki farkı bulun.
4. Bu farkın maliyetini valörün parasal değeri formülüyle, kendi finansman maliyetinizle hesaplayın; komisyon farkıyla karşılaştırın.

Mubido ödeme kuruluşu değildir ve paranızı tutmaz; tahsilat sizinle seçtiğiniz banka ya da ödeme kuruluşu arasındadır, valör ve bloke de o sözleşmede belirlenir. Mubido'nun gelir-gider ve kârlılık ekranı sipariş bazında kârı kalem kalem gösterir, her rakamın gerçek mi tahmini mi olduğunu işaretler ve kira, personel gibi kendi giderlerinizi eklemenize izin verir.