Çok Dilli, Çok Para Birimli Mağaza: Yurt Dışına Satış Kontrol Listesi

Yurt dışına satış yapmak isteyen satıcıların çoğu işe çeviriyle başlar. Oysa yabancı bir müşterinin sizden alışveriş yapabilmesi için açıklamanın İngilizce olması yetmez. Müşteri fiyatı kendi para biriminde anlayabilmeli, kargonun kaça geleceğini ve gümrükte ne ödeyeceğini bilmeli, kartıyla sorunsuz ödeyebilmeli ve bir sorun çıkarsa iadeyi nasıl yapacağını görebilmelidir.

Bu yazı, çok dilli ve çok para birimli bir mağaza açmadan önce kontrol etmeniz gerekenleri beş katmanda topluyor: satış yolu, dil ve adres yapısı, para birimi, kargo ve gümrük, ödeme. Sonunda yazdırıp kullanabileceğiniz bir kontrol listesi ve bunların Mubido'da nasıl kurulduğu var. Vergi ve gümrük konularında kesin oran ya da limit vermiyoruz; o kısımlar için mali müşavirinize ve gümrük müşavirinize danışmanız gerekir.

Yurt dışına satış: önce hangi yoldan çıkacaksınız?

Türkiye'den yurt dışına ürün satmanın üç yaygın yolu var. Her biri size farklı bir teknik yük bırakır.

• Türk pazaryerinin yurt dışı programı: Trendyol gibi bazı pazaryerleri, satıcının ürünlerini yurt dışındaki müşterilere de ulaştırıyor. Çeviri, tahsilat ve gönderim büyük ölçüde pazaryerinin kurallarıyla yürür. Sizin işiniz ürünü ve siparişi doğru hazırlamaktır. Koşulları satıcı panelinizden ve sözleşmenizden okuyun.
• Yurt dışı pazaryerleri: Hedef ülkedeki bir pazaryerinde satıcı hesabı açarsınız. Her biri kendi dilini, para birimini, vergi kaydını ve iade kuralını ister.
• Kendi siteniz: Dil, fiyat, kargo, ödeme ve hukuki metinler tamamen sizin sorumluluğunuzdadır. Karşılığında marj ve müşteri ilişkisi de sizde kalır.

Bu yazı çoğunlukla üçüncü yolu anlatıyor. Pazaryeri ile kendi site arasındaki maliyet farkını kendi siteniz mi, pazaryeri mi yazısında hesapladık. Riski küçültmenin bir yolu, talebi önce pazaryerinin yurt dışı programıyla ölçmek, sipariş gelen ülkeler için kendi sitenizde dil ve fiyat açmaktır.

Dil: çeviri, adres yapısı ve hreflang

Çok dilli bir mağazada her dilin kendi adresi olmalı. Google'ın çok bölgeli siteler rehberi dört yapı sayıyor: ülke alan adı (ornek.de), alt alan adı (de.ornek.com), alt dizin (ornek.com/de/) ve URL parametresi. Parametreli yapıyı (ornek.com?lang=de) önermiyor. Tek alan adı, tek SSL sertifikası ve tek panelle çalıştığı için küçük ve orta ölçekli mağazalarda alt dizin genellikle yönetimi kolay seçenektir.

Adres yapısını seçtikten sonra çeviride şu alanları atlamayın:

• Ürün adı, açıklaması ve varyant adları (beden, renk, malzeme)
• Kategori ve marka sayfaları, menü ve alt bilgi
• Ürün adresi (slug): İngilizce sayfanın adresi de İngilizce olmalı
• Sayfa başlığı (title) ve meta açıklama
• Görsel alt metinleri
• Kargo, iade ve gizlilik sayfaları
• Sepet, ödeme ve sipariş e-postaları

Makine çevirisi iyi bir taslaktır. Ama beden tablosu, malzeme adı ve iade koşulu gibi yanlış anlaşıldığında iadeye dönen metinleri, o dili ana dili olarak konuşan birine okutun.

hreflang, arama motoruna bir sayfanın diğer dillerdeki karşılığını söyleyen etikettir. Google'ın yerelleştirilmiş sürümler rehberine göre her dil sürümü hem kendini hem diğer tüm dil sürümlerini listelemeli. İki sayfa birbirini göstermiyorsa etiketler yok sayılıyor. Dil kodu ISO 639-1 biçiminde yazılıyor, isterseniz bölge kodu ekleniyor (en, en-GB gibi). Hiçbir dilin eşleşmediği ziyaretçi için x-default değeri kullanılabiliyor. Etiket sayfanın HTML başlığına, HTTP yanıt başlığına ya da site haritasına konabiliyor.

Aynı rehber bir uyarı daha yapıyor: ziyaretçiyi tarayıcı diline ya da IP adresine bakarak başka bir dil sürümüne kendiliğinden yönlendirmeyin. IP'ye göre konum tespiti güvenilir değil ve arama motoru tüm dil sürümlerini göremeyebilir. Bunun yerine sayfada görünür bir dil seçici sunun.

Para birimi: göstermek ile tahsil etmek aynı şey değil

"Çok para birimli mağaza" denince iki ayrı şey kastedilir ve sık karıştırılır:

• Gösterim para birimi: Müşterinin sayfada gördüğü fiyattır. Almanya'daki müşteri fiyatı euro olarak görür.
• Tahsilat para birimi: Kartından gerçekten çekilen ve hesabınıza geçen paradır. Gösterim euro olabilir, tahsilat Türk lirası olabilir.

İkisi farklıysa müşterinin bankası tutarı kendi kuruyla çevirir. Müşteri ekstresinde sayfada gördüğünden biraz farklı bir tutar görür. Bu bir hata değildir ama habersiz kalan müşteri için şikâyet sebebidir. Ödeme adımında kartından hangi para biriminde çekim yapılacağını açıkça yazın.

Kaç para birimi açacağınıza satış yaptığınız ülkelere göre karar verin. Gösterdiğiniz her para birimi ayrı bir yuvarlama ve kur güncellemesi demektir. Fiyatın hangi kurla, ne sıklıkla güncelleneceği ve sabit kur mu yoksa güncel kur mu kullanılacağı ayrı bir karardır. Bu konuyu e-ihracatta fiyatlandırma ve tahsilat yazımızda ayrıca ele alıyoruz.

Kargo, gümrük ve adres: sepette sürpriz bırakmayın

Kargo ücretini ancak ödeme adımında gören yurt dışı müşteri sepeti bırakabilir. Gümrükte beklemediği bir vergiyle karşılaşan müşteri ise paketi teslim almayabilir. İkisini de baştan yazarak önlersiniz.

• Ülkeye göre kargo ücreti: Tek bir "yurt dışı" ücreti, bazı ülkelerde sizi, bazılarında müşteriyi zarara sokar. Ücreti ülke ya da bölge grubu bazında tanımlayın. Ücretsiz kargo eşiğini de buna göre ayrıca düşünün.
• Adres formu: Yurt dışı gönderilerde posta kodu kargo firmasının ilk sorduğu alandır. İl ve ilçe yapısı her ülkede yoktur. Telefon alanı ülke kodunu kabul etmelidir.
• Gümrük vergisi ve harçlar: Varış ülkesinde çıkabilecek vergiyi kimin ödeyeceğini (siz mi, alıcı mı) ürün ve kargo sayfasında açıkça yazın. Kapıda vergiyle karşılaşan alıcı paketi reddederse geri dönüş kargosu size kalabilir.
• Gümrük beyanı: Küçük gönderilerde beyan çoğu zaman hızlı kargo firması üzerinden elektronik ortamda yapılır. Ticaret Bakanlığı'nın Gümrük Rehberi, ETGB'yi (Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi) posta ya da hızlı kargoyla gelen veya giden eşyanın gümrük işlemlerinin elektronik ortamda yürütüldüğü, kâğıt çıktı aranmayan bir uygulama olarak tanımlıyor. Hangi gönderinin bu kapsama girdiğini ve güncel sınırları kargo firmanıza ve gümrük müşavirinize sorun; kurallar değişebiliyor.
• Kısıtlı ürünler: Bazı ürün grupları bazı ülkelere gönderilemez ya da ek belge ister. Kargo firmanızın ülke ve ürün listesini kontrol edin.
• İade: Yurt dışından iade kargosu pahalıdır. İade politikanızda masrafı kimin karşılayacağını ve iadenin hangi adrese yapılacağını yazın. Hedef ülkenin tüketici kurallarını da ayrıca kontrol edin.

Ödeme: yabancı kart ve yerel alışkanlıklar

Ticaret Bakanlığı'nın e-ticaret akademisindeki küresel ödeme süreçleri sayfası, müşterilere konuştukları dilde ve kullandıkları para biriminde ödeme yöntemi sunulmasını öneriyor. Aynı sayfa, satış yapılan ülkenin ödeme süreçlerine ilişkin yasal düzenlemelerin ayrıca incelenmesini ve yalnız tek bir ödeme yöntemine bağlı kalınmamasını da tavsiye ediyor.

Ödeme tarafında kontrol etmeniz gerekenler:

• Sanal POS'unuz ya da ödeme kuruluşunuz yurt dışında çıkarılmış kartları kabul ediyor mu? Bu çoğu zaman sözleşmede ayrıca açılır.
• Döviz tahsilatı istiyorsanız hangi para birimleri destekleniyor? Hesabınıza döviz mi, TL mi geçiyor?
• Yurt dışı kartlarda kimlik doğrulama nasıl işliyor? Ayrıntısı 3D Secure nedir yazısında.
• Harcama itirazı riskini biliyor musunuz? Yurt dışı kartlarda da aynı süreç işler: ters ibraz (chargeback).

Türkiye'de döviz ve yabancı kartla tahsilat sunan sağlayıcıların kendi sayfalarında ne yazdığını Stripe Türkiye'de kullanılır mı yazısında derledik. Stripe'ın desteklediği ülkeler listesinde Türkiye'nin yer almadığı ve bunun ne anlama geldiği de orada.

Yurt dışına satış için teknik kontrol listesi

Yayına almadan önce bu on iki maddenin her birinin yanına "tamam" yazabiliyor olmalısınız:

1. Satış yolunu ve hedef ülkeleri seçin; her ülke için dil ve para birimini belirleyin.
2. Dil sürümleri için adres yapısını seçin (alt dizin, alt alan adı ya da ülke alan adı); parametreli adres kullanmayın.
3. Ürün, kategori, menü, slug, meta ve görsel alt metinlerini çevirin; kritik metinleri o dili ana dili olarak konuşan birine okutun.
4. Her dil sürümünde hreflang etiketlerini kontrol edin: her sayfa kendini ve diğer dilleri göstermeli, x-default tanımlı olmalı.
5. Dil seçiciyi görünür bir yere koyun; IP adresine göre otomatik yönlendirme yapmayın.
6. Gösterim ve tahsilat para birimini netleştirin; ödeme adımında tahsilat para birimini yazın.
7. Fiyatın hangi kurla ve ne sıklıkla güncelleneceğini belirleyin; yuvarlama kuralı koyun.
8. Kargo ücretini ülke ya da bölge bazında tanımlayın.
9. Adres formunda yurt dışı için posta kodunu zorunlu yapın; telefon alanında ülke kodunu kabul edin.
10. Gümrük vergisini kimin ödeyeceğini ve iade koşullarını sayfada yazın.
11. Ödeme sağlayıcınızın yabancı kart ve döviz tahsilatı koşullarını yazılı olarak alın.
12. Her dilde bir test siparişi verin: sepet, ödeme, e-posta ve fatura metinlerini baştan sona okuyun.

Mubido'da çok dilli ve dövizli mağaza nasıl kurulur?

Mubido'da yurt dışı satış birkaç ayarın birlikte çalışmasıyla kurulur. Hangisinin hazır olduğunu ve neyi sizin kontrol etmeniz gerektiğini ayrı ayrı yazalım.

• Çok dil: Çok dil modülü açıldığında ürün, kategori ve marka içerikleri çevrilebilir. Sepet ve ödeme ekranları Türkçe ve İngilizce çalışır. Modülü mağazanıza Mubido ekibi açar.
• Ek dilde fiyat: Ek dillerde fiyat başka bir para biriminde gösterilebilir. Tahsilat ise her zaman mağazanızın ana para biriminden alınır. Yukarıdaki tablodaki ikinci model budur: dövizle gösterim, TL tahsilat. Ödeme adımında bunu müşteriye açıkça belirtin.
• Dövizle fiyat girişi: Ürünü dolar ya da euro ile alıyorsanız fiyatı dövizle girersiniz. Müşteri TL görür ve TL öder; TL fiyat Merkez Bankası (TCMB) kuruna göre her saat güncellenir. Kur tipini seçer, isterseniz bir kur tamponu eklersiniz. Adımlar dolar ve euro ile fiyat girme rehberinde.
• Kargo bölgeleri: Kargo ücretini ülke ya da bölge bazında tanımlarsınız. Türkiye dışındaki adreslerde posta kodu zorunludur.
• Pazaryeri üzerinden yurt dışı: Trendyol'un mikro ihracat siparişleri sipariş listesinde ayrı bir rozetle görünür ve ayrıca filtrelenebilir. Siparişin gümrük bilgisi sipariş detayında yer alır.

Dil sürümlerinin arama motorunda doğru eşleşmesi her altyapıda ayrıca doğrulanması gereken bir konudur. Yayına almadan önce sayfa kaynağında hreflang etiketlerine bakmanızı ve Search Console'da dil sürümlerinin dizine eklenmesini izlemenizi öneririz. Mağaza tarafındaki diğer özellikler online mağaza sayfasında, tüm modüller özellikler sayfasında.