B2B, Bayi ve Tedarikçi Satışı: Özel Fiyat, Paket Bölme, Sipariş Akışı

B2B e-ticaret, ürünlerinizi son tüketiciye değil başka işletmelere satmanızdır: bayilere, toptan alan dükkânlara, kurumsal alıcılara. Ürünler perakende mağazanızdakiyle aynıdır ama kurallar değişir. Fiyat herkese aynı değildir, ödeme çoğu zaman vadelidir, sipariş büyüktür ve sevkiyat parça parça çıkar. İşin bir de öbür ucu var: ürünü sizin yerinize hazırlayan üretici ya da tedarikçi.

Bu yazıda bayiye özel fiyatı, bayi siparişinin baştan sona akışını, büyük siparişi paketlere bölmeyi ve sipariş kalemini tedarikçiye yönlendirmeyi anlatıyoruz. Sonda, bir B2B satış kanalı kurmadan önce altyapınıza sormanız gereken soruların listesi var.

B2B e-ticaret nedir, perakendeden farkı ne?

Perakendede ziyaretçi ürünü görür, fiyatı öder, kargoyu bekler. Bayi satışında ise alıcıyı tanırsınız. Onunla bir çalışma düzeniniz vardır: hangi fiyattan alacağı, ne zaman ödeyeceği, ne kadar borçlanabileceği bellidir. Farklar şöyle özetlenebilir:

Son satır önemli. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, Resmî Gazete'de yayımlanan metninde tüketiciyi "ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi" olarak tanımlıyor. Ürünü yeniden satmak için alan bayi genellikle bu tanımın dışında kalır. Vade, iade ve teslim koşullarını bu yüzden yazılı bir bayilik sözleşmesiyle belirleyin. Sözleşmeyi hazırlarken avukatınıza danışın.

Bayiye özel fiyat: iskonto, vade ve kredi limiti

Bayi satışını perakendeden ayıran üç ayar vardır. Üçünü de her satışta yeniden düşünmek yerine bayi bazında bir kez tanımlamak işinizi kolaylaştırır.

• İskonto: Liste fiyatından bayiye yapılan indirim oranıdır. Bayiye göre değişebilir; büyük alan bayiye daha yüksek oran tanınır.
• Vade: Bayinin faturayı kaç gün sonra ödeyeceğidir. Peşin çalıştığınız bayi ile otuz gün vadeli çalıştığınız bayi aynı panelde yan yana durur.
• Kredi limiti: Bayinin size olan açık borcunun tavanıdır. Limit, ödemesi geciken bayiye farkında olmadan mal yüklemenizi önler.

Mubido'da bu üç değer bayi kartında tutulur ve her yeni satışta varsayılan olarak gelir. Satışta ürünü adıyla ya da stok koduyla arayıp eklersiniz. Birim fiyat, liste fiyatından bayi iskontosu düşülmüş hâliyle gelir; tek bir kaleme ayrıca iskonto verebilirsiniz. Satıştan sonraki bakiye kredi limitini aşacaksa sistem kaydetmeden önce onay ister. Satış engellenmez ama limiti bilerek aştığınız kayda geçer. Vade, limit ya da iskontoyu sonradan değiştirirseniz yalnız yeni satışlar etkilenir; geçmiş satışlar olduğu gibi kalır.

Fiyat konusunda bir soruyu da baştan sorun: Fiyatlarınız, vitrinde giriş yapmamış ziyaretçiye görünecek mi? Fiyatı yalnız bayilere göstermek istiyorsanız gizlemenin nerede yapıldığına bakın. Fiyatı ekranda yalnızca görsel olarak saklamak yetmez. Fiyat sayfanın kaynağında, ürün verisinde ya da fiyat filtresinin sonuçlarında duruyorsa, meraklı bir rakip onu toplu olarak okuyabilir. Hazır altyapıyla kurulmuş bir toptan satış sitesinde, gizli sanılan fiyatların sayfa kaynağında durduğunu kendi gözümüzle gördük.

Bayi siparişi baştan sona: stok, fatura ve cari

Bayi satışında en sık görülen sorun, satışın ayrı bir defterde tutulmasıdır. Bayi siparişi Excel'e, perakende sipariş mağaza paneline yazılır. Stok iki yerden düşmeye çalışır ve bir noktada tutmaz. Doğru düzen, bayi satışının da diğer siparişlerle aynı listede gerçek bir sipariş olmasıdır.

Mubido'da bayiye kaydettiğiniz satış, Siparişler sayfasında Bayi Satışı kanalıyla görünen gerçek bir siparişe dönüşür ve stok düşer. Siparişi paketleme, kargo ve fatura akışlarında diğer siparişler gibi işlersiniz. Bayi detayında üç işlem öne çıkar:

• Faturala: E-fatura sağlayıcınız bağlıysa fatura kesilmek üzere kuyruğa alınır. Sağlayıcınız yoksa faturayı kendi programınızda kesip numarasını ve tarihini panele girersiniz.
• Fiş yazdır: Bayi adresi ve kalemlerle A4 satış fişi basar.
• Cari: Toplam borç, ödenen, bakiye ve vadesi geçmiş tutar ayrı kartlarda durur. Bayiden gelen ödemeyi bir satışa mahsup edebilir ya da yalnız cariye yazabilirsiniz. Ekstre, satışları borç ve ödemeleri alacak olarak yürüyen bakiyeyle listeler; Excel olarak indirip bayiye mutabakat için gönderirsiniz.

Vadesi dolmuş ve ödenmemiş satışta Vadesi geçti rozeti çıkar. Tahsilat takibinin büyük kısmı bu rozete bakmaktan ibarettir.

Fatura tarafında GİB'in e-Fatura sayfası e-Faturayı, satıcı ile alıcı arasında merkezi bir platform (GİB) üzerinden iletilen elektronik belge olarak tanımlıyor. Bayinize hangi belge türünü keseceğinizi mali müşavirinizle belirleyin. Süreci adım adım e-fatura nasıl kesilir yazısında anlattık.

Büyük siparişi paketlere bölmek

Bayi siparişi çoğu zaman tek koliye sığmaz. Bazen de kalemlerin bir kısmı sizin deponuzdan, bir kısmı doğrudan üreticiden çıkar. Siparişi tek bir takip numarasıyla izlemeye çalışmak bu durumda karışıklık doğurur: hangi koli yolda, hangisi bekliyor, bilinmez.

Mubido'da sipariş detayındaki Paketler kartından siparişi istediğiniz kadar pakete bölersiniz:

1. Pakete girecek kalemleri ve adetleri seçersiniz. Bir kalemin adedi birden fazla pakete dağılabilir.
2. Paketin kaynağını belirtirsiniz: depo ya da tedarikçi. Kalem bir tedarikçiye yönlendirilmişse kaynak kendiliğinden tedarikçi olur.
3. Her pakete ayrı kargo firması ve takip numarası girersiniz. Takip numarası henüz yoksa sonradan eklenebilir.
4. Her paket için yalnız o paketin kalemlerini içeren 100 × 100 mm etiket basarsınız.
5. Bütün kalemler paketlenip her pakete takip numarası girildiğinde siparişi "Kargoya verildi" işaretlersiniz.

Paket bölme bütün mağazalarda açıktır ve web mağaza, kasa ve bayi siparişlerinde kargo bilgisini burada tutarsınız. Bir sınırı açıkça yazalım: pazaryeri siparişinde girdiğiniz paket ve takip numarası pazaryerine bildirilmez, yalnız Mubido'da kalır. Pazaryeri siparişinin kargosunu pazaryerinin kendi akışından yürütürsünüz. Ayrıntılar paket bölme rehberinde.

Tedarikçi ve üretici: sipariş kalemini yönlendirmek

Ürünü siz değil bir üretici ya da dropship tedarikçisi hazırlıyorsa iş, siparişin o kalemini doğru kişiye doğru bilgiyle ulaştırmaktır. Telefonla, mesajla ya da e-postayla yürüyen düzende hangi kalemin iletildiği, hangisinin hazırlandığı ve tedarikçiye ne kadar borçlu olduğunuz ay sonunda tartışma konusu olur.

Mubido'da tedarikçi yönetimi şöyle çalışır:

• Tedarikçi kartı ve giriş: Tedarikçiye kart açar, panelden giriş bilgisini oluşturursunuz. Davet e-postası gitmez; giriş bilgisini tedarikçiye siz iletirsiniz. Tedarikçi magazaniz.com/admin/b2b adresinden girer.
• Üreticiye yönlendir: Sipariş detayında her kalem için tedarikçiyi seçer, isterseniz birim maliyeti yazar ve iletirsiniz. Siparişin tamamını tek seferde de yönlendirebilirsiniz.
• Tedarikçi ne görür: Yalnız kendisine yönlendirilen kalemleri ve kendi carisini görür. Satış fiyatınızı, müşterilerinizi ve diğer ürünlerinizi görmez.
• Tedarikçi ne yapar: Kalemi "Hazırlandı" işaretler, etiketini basar ve "Kargoya verdim" diyerek kargo firması ile takip numarasını girer. Paket sizin sipariş detayınızda tedarikçi rozetiyle kendiliğinden görünür.
• İptal: Müşteri siparişi iptal ederse daha önce iletilmiş kalemler İptal bildirimleri sekmesine düşer. Tedarikçiye telefonla ya da mesajla haber verip işaretlersiniz; iptal kalem cariye girmez.
• Cari ve mutabakat: Fabrikadan gelen malı satın alma fişiyle, ödemeleri ve düzeltmeleri ayrı kayıtlarla girersiniz. Hepsi yürüyen bakiyeli tek listede durur. Tedarikçi aynı listeyi kendi panelinde salt okunur görür; dönem mutabakatını Excel olarak alırsınız.

Paneli kullanmayan bir üreticiye siparişi "WhatsApp ile ilet" seçeneğiyle hazır metin olarak da gönderebilirsiniz.

Tedarikçi beslemesini mağazanıza ve pazaryerlerine bağlamayı XML ile ürün aktarma yazısında anlattık. Yönlendirme, panel ve cari ekranlarının tamamı tedarikçi yönetimi rehberinde.

B2B satış kanalı kurmadan önce sorulacak 8 soru

Bayi satışı için ayrı bir site mi açacaksınız, mevcut mağazanıza bir bayi kanalı mı ekleyeceksiniz? Hangisini seçerseniz seçin, altyapıyla konuşurken şu sorulara net cevap alın:

1. Bayi kaydı: Bayiyi kim açıyor, onay nasıl veriliyor? Bayi bilgileri faturaya doğru taşınıyor mu?
2. Fiyat görünürlüğü: Fiyat yalnız ekranda mı gizleniyor, yoksa sunucudan hiç gelmiyor mu?
3. Vade ve limit: Vadesi geçen borç ve limit aşımı kendiliğinden görünüyor mu?
4. Tek stok: Bayi siparişi, perakende ve pazaryeri satışıyla aynı stoktan mı düşüyor? Aynı ürünün iki kanalda satılması üzerine stok senkronizasyonu ve oversell yazısına bakabilirsiniz.
5. Fatura: Bayi satışı e-fatura sağlayıcınıza otomatik gidiyor mu, elle mi işleniyor?
6. Paket ve kargo: Bir sipariş birden fazla koliye ve takip numarasına bölünebiliyor mu?
7. Tedarikçi: Kalemi üreticiye yönlendirebiliyor musunuz? Üretici satış fiyatınızı görüyor mu?
8. Ekstre ve mutabakat: Bayiye ve tedarikçiye dönem sonu dökümünü tek tıkla verebiliyor musunuz?

Satışa bayi kanalıyla mı, kendi alan adınızdaki mağazayla mı, pazaryeriyle mi ağırlık vereceğinize karar vermediyseniz kendi siteniz mi, pazaryeri mi karşılaştırması yardımcı olur. Şirket, vergi ve sözleşme tarafındaki hazırlık için e-ticaret için gerekli belgeler yazısına göz atın.

Mubido'da bayi ve tedarikçi satışı

Mubido'da web mağaza, pazaryeri, kasa ve bayi siparişleri tek sipariş listesinde toplanır. Bayi satışı ayrı bir program değil, aynı panelde bir satış kanalıdır. Bu yüzden stok, fatura ve kargo tarafında ikinci bir düzen kurmanız gerekmez.

• Bayi yönetimi: Bayi kartı, vadeli ve iskontolu satış, kredi limiti kontrolü, satış fişi, fatura, ödeme kaydı ve Excel ekstre. Adımlar bayi satışı rehberinde.
• Tedarikçi yönetimi: Kalem yönlendirme, tedarikçi paneli, satın alma fişi, cari ve dönem mutabakatı.
• Paket bölme: Bütün mağazalarda açık; her pakete ayrı kargo, takip numarası ve etiket.

Bayi ve tedarikçi modülleri mağaza bazında açılır ve ek ücreti yoktur. Sipariş tarafındaki diğer özellikler sipariş yönetimi sayfasında, tüm modüllerin listesi özellikler sayfasında.