Ürün Göçünde Ne Kaybolur? Aktarımlardan Çıkan 9 Ders

Mağazanızı yeni bir altyapıya taşıyorsunuz ve aktarım aracı "tamamlandı" diyor. Ürünler listede, sayfalar açılıyor. Ama ürün aktarımında kayıplar çoğu zaman hata mesajı vermez. Bir alan sessizce boş kalır, bir görsel hâlâ eski siteden gelir, bir fiyat yanlış birimle yazılır. Fark, eski site kapandığında ya da ürünü pazaryerine gönderdiğinizde ortaya çıkar.

Geçişin genel planını, 301 haritasını ve yayın günü listesini e-ticaret altyapısı değiştirme rehberinde anlattık. Orada kaybolan alanları kısaca saymıştık. Bu yazı o listenin derin hâli: kendi yaptığımız mağaza göçlerinde ve toplu içe aktarmalarda karşılaştığımız dokuz ders. Her birinde ne olduğunu, nasıl fark edildiğini ve göçten önce neyi ölçmeniz gerektiğini yazdık.

1. Rapor "tamam" der, ürünler eksik kalır

Bir göçte kaynak mağaza yazılımının yeni sürümü, aktarım aracının gönderdiği bir sorgu parametresini reddetti. Araç bu hatayı yuttu ve okuma adımı sıfır ürün getirdi. Ön sayım ise başka bir servisten alındığı için katalog eksiksiz görünüyordu. İş, prova sayımında iki sayı yan yana konunca fark edildi.

• Provada iki sayıyı ayrı ayrı alın: kaynakta sayılan ürün ve okuma adımının gerçekten getirdiği ürün.
• Sıfır, yuvarlak bir eksik ya da "bir sayfa kadar" fark görürseniz aktarıma devam etmeyin.
• "Atlandı" satırlarının her birinin bir sebebi olmalı. Sebepsiz atlanan kayıt, yutulmuş bir hatadır.

2. Görsel taşınmış görünür, hâlâ eski siteden gelir

Aktarım araçları görselin zaten yeni depoda olup olmadığını genelde adrese bakarak anlar. Bir göçte bu kontrol, adreste /uploads/ geçip geçmediğine bakıyordu. Hem açık kaynak mağaza yazılımlarının hem bazı hazır altyapıların görsel adreslerinde aynı parça geçtiği için görsellerin hepsi "zaten bizde" sanıldı ve hiçbiri indirilmedi. Mağazada her şey yerindeydi; çünkü görseller eski siteden yükleniyordu. Eski site kapandığı gün hepsi kırılacaktı.

• Kontrolü yol parçasına değil, alan adına göre yapın. Göçten sonra görsel adreslerini alan adına göre sayın; kendi deponuz dışında kalan adres sayısı sıfır olmalı.
• Kaynağın görsel sunucusu bazı dosyaları kesik gönderebilir. Bir kaynakta bazı PNG dosyaları yarım geldi; aynı görselin başka biçimdeki sürümü ise sağlamdı. Bozuk görseli sessizce atlamayın, rapora yazın.
• Kaynak bir pazaryeriyse görsel sunucusu bot isteklerini kesebilir. Bunun reklam kataloğunu nasıl etkilediğini Google Merchant Center ve Meta kataloğu yazısında anlattık.

3. Varyant mağazada çalışır, pazaryerinde gruplanmaz

Bir kaynakta bir modelin bütün renkleri ve numaraları tek ürün kaydında duruyordu. Mağazada seçim kutuları sorunsuz çalıştı. Sorun, ürünler pazaryerine hazırlanırken çıktı: pazaryerinde her renk ayrı bir ürün olmalı ve aynı grupta durmalıdır. Aynı göçte beden ekseni "Numara" adıyla gelmişti; pazaryerinin beden alanı ise mağazadaki "Beden" eksenini aradığı için numaralar hiç eşlenmedi.

Mubido'nun göç aracı bu dersten sonra değişti: birden çok rengi olan ürünleri her renk ayrı ürün olacak şekilde aynı grupta kuruyor ve numara ya da beden anlamındaki eksen adlarını tek bir "Beden" eksenine çeviriyor. Elle ürün açarken aynı yapıyı kurmak için ürün gruplama rehberine bakın. Ürünleri bir pazaryerinden ötekine taşırken bu yapının neden şart olduğunu pazaryerinden pazaryerine ürün aktarımı yazısında anlattık.

4. Fiyat yanlış birimle gelir

Fiyat taşınırken sayı doğru gelir, anlamı yanlış gelir. Karşılaştığımız üç durum:

• KDV hariç fiyat. Bir kaynakta ürünün fiyat alanı KDV hariç tutardı; müşterinin ödediği tutarı kaynak sistem ayrıca hesaplıyordu. Yeni mağaza girilen fiyatı müşterinin ödeyeceği tutar olarak kullanıyorsa, bu alanı doğrudan yazmak satışı KDV'siz fiyattan yapmak demektir.
• Dolu ama uygulanmayan indirim. Aynı kaynakta indirimli fiyat alanı birçok üründe doluydu. Ancak bir kısmında kaynak sistem bu indirimi hiç uygulamıyordu, bazılarında indirimli fiyat satış fiyatına eşit ya da ondan yüksekti.
• Sepet kampanyası. Başka bir kaynakta ürün sayfasında görünen "sepette fiyat", site geneli bir sepet kampanyasıydı. Ürünün fiyatı değildi; fiyata gömülseydi kampanya bitince bile indirim sürerdi.

Ders: kendi formülünüzü kurmadan önce kaynak sitede birkaç ürünü sepete atın ve müşterinin gördüğü tutarı aktarılan fiyatla karşılaştırın. Ana ürünle varyant fiyatı çelişiyorsa doğrusunu makine seçemez; o ürünleri taslakta bırakıp sahibine sorun.

5. Barkod boş yazılır, gtin barkod çıkmaz

Bir tedarikçi beslemesinden (XML) yapılan içe aktarmada stok kodları doluydu ama barkod alanı ürünlere hiç yazılmamıştı. Mağazada kimse fark etmedi; barkod ne vitrinde görünür ne sepette kullanılır. Ürünler pazaryerine gönderilmek istenince ortaya çıktı. Barkodlar ham beslemeden stok koduyla eşleştirilerek sonradan dolduruldu; yalnız boş alanlara yazıldı, mükerrer barkod yazılmadı.

• Göçten sonra barkodu boş varyant sayısını ölçün. Kaynakta barkod varsa bu sayı sıfıra yakın olmalı.
• Barkodu ürün sayfasının yapısal verisinden almayın. Bir kaynakta sayfadaki gtin alanı gerçek barkod değil, ürün kodunun boşluksuz hâliydi.
• Biçimi bir kez belirleyin. Trendyol, ürün yaratma dokümanında barkodun ortasındaki boşluğun birleştirilerek içeri alındığını ve stok-fiyat güncellemelerinin bu biçimle yapılması gerektiğini yazıyor. Mağazada da aynı biçimi tutun.

Barkod ile stok kodunun farkını SKU nedir yazısında, tedarikçi beslemesinin kendi kontrollerini XML ile ürün aktarma yazısında anlattık.

6. Açıklamanın kelimesi gelir, yapısı gelmez

Bir aktarımda açıklamaların kelime sayısı kaynakla birebir tuttu. Ama madde listeleri, satır sonları ve küçük tablolar kaybolmuştu; açıklama ürün sayfasında tek bir metin bloğuna dönüştü. "Kumaş: pamuk, Yıkama: 30 derece" gibi satırlar tek cümle gibi okunuyordu.

• Yapıyı kelimeyle değil, yapı öğeleriyle sayın: madde, satır sonu ve tablo sayısı kaynakla aynı mı?
• İki metni karşılaştırırken bölünmez boşluk ( ) ve emoji gibi karakterleri iki tarafta da aynı biçimde normalleştirin. Yoksa aynı metin farklı, farklı metin aynı görünür ve ölçüm yanıltır.
• Aktarımdan sonra açıklamaları elle düzelttiyseniz kaynağı baştan yeniden içe aktarmayın; tam yeniden içe aktarma bu düzeltmelerin üstüne yazar.

7. Stok vitrinde yuvarlanır, gerçek sayı gelmez

Kaynak sitenin verisine yalnız vitrinden ulaşılabildiği bir göçte stok, 20 ve üstünde "20+" olarak yazılıyordu. Gerçek sayı hiçbir yerde yayınlanmıyordu. Vitrinden alınan stok yalnız bir alt sınırdı ve kaynağın panelinden alınan dışa aktarımla düzeltilmesi gerekti.

Kaynak bir pazaryeriyse sorun tersine döner: satıcılar ürün bitmesin diye pazaryerinde gerçek sayı yerine çok büyük bir "yer tutucu" stok girebiliyor. Bu sayı yeni mağazaya taşınırsa ve oradan diğer kanallara yazılırsa elinizde olmayan ürünü satarsınız. İki durumda da kural aynı: yayından ve kanalları bağlamadan önce stoğu gerçek sayımla değiştirin. Ayrıntısı aynı ürünü iki yerde satarken stok yazısında.

8. Kategori ağacı ters ya da eksik gelir

Kategori ağacı, menünüzün ve eski adreslerinizin iskeletidir. Göçlerde üç biçimde bozulduğunu gördük:

• Ters sıra. Bir kaynakta ürünün kategori yolu yapraktan köke doğru sıralıydı. Adları sırayla birleştirmek, alt kategoriyi üst kategori yapan sahte bir ağaç üretirdi. Ağaç, kategorilerin kendi kimlikleri ve üst kategori bilgisiyle kuruldu.
• Eş anlamlı kardeşler. Aynı üst kategoride, yazımı farklı ama anlamı aynı iki kategori ayrı kimlikle duruyordu. Birleştirmek mi, ayrı tutmak mı, mağaza sahibinin kararıdır.
• Kaybolan ikinci kategori. Bir ürün birden çok kategoride durabilir. Üyeliği yalnız ürün sayfasından çıkaran aktarım ikinci kategoriyi kaybeder. Bir kaynakta alt kategori sayfası boş görünürken ürünler yalnız üst kategori sayfasında listeleniyordu.

Hepsini yakalayan tek ölçüm şudur: her kategorideki ürün sayısını kaynak siteyle yan yana koyun. Tutmayan her satır bir sebep ister.

9. Kapsam kararı geç gelir, karşılığı olmayan alan unutulur

Son ders verinin değil, kararın kendisiyle ilgili. Büyük bir göçte "yalnız stoklu ürünler taşınsın" kararı, ürünler yazılıp görseller inmeye başladıktan sonra geldi. Stoksuz ürünler için yapılan iş geri alınmak zorunda kaldı. Kapsam filtresi provadan önce netleşmelidir: stoksuz ürünler, arşivdekiler, eski sezonlar, tek kalan bedenler.

İkinci tuzak, hedefte birebir karşılığı olmayan alanlardır. Toptan satan bir kaynakta her ürünün en az sipariş adedi ve kademeli artış miktarı vardı. Bu alanlar sessizce düşseydi toptan mağazada tek adet sepete girebilirdi. Karşılığı olmayan her alan göçten önce listelenmeli ve ne olacağına birlikte karar verilmelidir.

Üçüncüsü, kaynak kimliğidir. Kaynaktaki ürün kimliğini ve eski adresi ürün kaydında görünmeyen bir alanda saklayın. Sonradan bir senkron kurarken ya da bir yönlendirmeyi düzeltirken aynı ürünü bulmanın en kısa yolu budur. Google da site taşıma rehberinde eski adreslerin listesini çıkarıp her birinin nereye yönlendirileceğini belirlemenizi istiyor; kaynak kimliği bu eşlemeyi tahmin olmaktan çıkarır.

Göçten sonraki ilk gün ölçülecekler

Yukarıdaki dokuz dersin hepsi sayılabilir. Göçten sonraki ilk gün, yayına almadan önce şu kontrolleri yapın:

1. Üç sayı: kaynakta kaç ürün vardı, kaçı yazıldı, atlananlar neden atlandı.
2. Kategori sayımı: her kategoride kaynakla aynı sayıda ürün var mı?
3. Görsel adresleri: kendi deponuz dışında kalan görsel adresi sayısı sıfır mı? Google da taşıma rehberinde barındırdığınız görselleri aktarmanızı ayrıca hatırlatıyor.
4. Fiyat örneklemi: birkaç üründe müşterinin ödeyeceği tutar kaynak sitedekiyle aynı mı?
5. Barkod: barkodu boş varyant kaldı mı?
6. Varyant ekseni: renk ve beden dışında beklenmedik bir eksen adı var mı?
7. Açıklama yapısı: en çok satan ürünlerde maddeler ve satır sonları yerinde mi?
8. Stok: yuvarlanmış ya da yer tutucu stok kaldı mı?
9. Adresler: eski ürün ve kategori adresleri yeni karşılığına kalıcı olarak yönleniyor mu?

Bir not daha: büyük bir toplu yazımdan sonra kategori sayfalarının ilk açılışını ayrıca ölçün. Veritabanının sorgu istatistikleri bayat kalırsa ilk açılış birkaç saniye sürebilir, ikinci açılış ise hızlı görünür ve sorunu gizler.

Mubido'da geçişi biz yapıyoruz ve bu sayımlar teslimin parçası. Aktarımın sonunda her kalem için kaynaktaki sayıyı, yazılan sayıyı ve atlananların sebebini içeren bir rapor alırsınız; kategori başına ürün sayısı kaynak siteyle karşılaştırılır. Önce küçük bir partiyle prova yapılır, eski siteniz geçiş gününe kadar satmaya devam eder. Müşteri ve sipariş geçmişinin taşınması KVKK gereği ayrı bir karardır. Adımların tamamı geçiş sayfasında. Kaynak mağazanız Trendyol ise adımlar için Trendyol ürünlerini kendi mağazanıza taşıma yazısına bakın.